Tôi đọc tiếp dòng thứ ba, giọng nhỏ dần đi. Trong nhà im đến mức nghe rõ tiếng nén hương cháy lách tách trên bàn thờ.
“Tôi tên Lê Thị Hạnh, em gái ruột của anh Lê Văn Phúc. Hôm nay tôi viết giấy này, cam kết với anh tôi và cháu Vy ba điều.”
Tôi ngẩng lên. Dì Hai đứng cách tôi hai bước, mặt tái đi như tờ giấy trong tay tôi.
“Đọc tiếp.” Chị Vy nói. Giọng chị đều đều, không vui, không giận.
“Một: con trai tôi là Lê Quốc Hưng đã rủ rê anh Khải, chồng cháu Vy, chơi c:á đ:ộ bóng đá, dẫn anh Khải vào đường dây của người quen, gây ra khoản nợ tám trăm triệu đồng. Hai: mẹ con tôi nhận trách nhiệm hoàn lại cho cháu Vy một trăm năm mươi triệu đồng trong vòng hai năm. Ba: tôi cam kết không nói xấu, không bịa chuyện về cháu Vy và việc ly h:ôn của cháu, dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu vi phạm, anh Phúc có toàn quyền công khai giấy này.”
Tôi đọc xong. Không ai nhúc nhích. Bà cô họ đang bưng nải chuối ra bàn thờ đứng đờ giữa nhà, tay vẫn giơ lên lưng chừng. Cuối giấy, dưới chữ ký “Lê Thị Hạnh” là dấu vân tay đỏ. Bên cạnh có thêm một dòng nét chữ nghiêng nghiêng của bố tôi: “Bản gốc Vy giữ.”
Dì Hai là người động đậy đầu tiên.
“Giả! Cái giấy này là giả!” Dì bật ra, giọng the thé. “Anh Phúc ch:ết rồi, con Vy muốn viết cái gì mà chả được! Mọi người đừng nghe nó!”
Dì lao tới. Tôi lùi một bước, giơ tờ giấy cao quá đầu, tay kia móc điện thoại chụp một tấm, rồi hai tấm. Làm ở ngân hàng chín năm, tôi biết thứ gì quan trọng thì việc đầu tiên là phải có bản sao.
“Dì định xé à? Con chụp rồi. Xé cũng không mất.”
“Mày… cái con này!”
“Hạnh. Đứng lại.”
Giọng bác Cả vang lên từ chiếc ghế cạnh cửa sổ. Bác là anh cả của bố tôi, sáu mươi sáu tuổi, cả họ nể bác vì bác ít nói mà nói là có trọng lượng. Bác chống tay đứng dậy, đi tới, chìa tay về phía tôi.
Tôi đưa tờ giấy. Bác móc từ túi áo ra cặp kính lão, đọc rất lâu. Ngón tay cái của bác miết nhẹ lên dòng chữ viết tay ở cuối.
“Chữ thằng Phúc.” Bác nói. “Tôi nhìn chữ nó từ hồi nó còn đi học. Không lẫn được.”
Dì Hai hé miệng định cãi, nhưng bác Cả không cho dì có cơ hội.
“Vy, cháu nói đi. Bảy năm nay cả họ bảo cháu b:ỏ chồng, bác cũng nghe, bác cũng im. Giờ bác muốn biết sự thật.”
Chị Vy hít một hơi. Tôi đứng sát bên chị, thấy bờ vai chị hơi run, nhưng khi mở miệng, giọng chị đã vững lại.
“Cháu không b:ỏ chồng, bác ạ. Cháu ly h:ôn để giữ lại cái nhà.”
Chị kể chậm, từng câu một, như đã tập trong đầu bảy năm.
Đầu năm 2019, anh Khải bắt đầu về khuya, mặt lúc nào cũng xám. Chị tưởng anh áp lực công việc. Đến tháng Hai, có hai người lạ đứng trước cổng xưởng may nơi chị làm, hỏi tên chị, nói là bạn của chồng. Hôm đó chị mới biết anh Khải mê c:á đ:ộ bóng đá từ gần một năm trước, nợ tám trăm triệu, vay chỗ này đắp chỗ kia.
“Cháu hỏi anh ấy ai dẫn đường. Anh ấy không nói. Cháu đi hỏi bố.” Chị liếc nhìn di ảnh. “Bố đi tìm hiểu hai tuần. Người rủ anh Khải là anh Hưng. Anh Hưng quen chủ đường dây, thấy ai cũng rủ, rủ luôn cả anh rể họ. Dì Hai biết chuyện, vẫn im.”
Tất cả quay sang nhìn dì Hai. Dì đứng đó, mím chặt môi. Ở góc cửa, anh Hưng, con trai dì, ba mươi ba tuổi, giờ đang là chủ một cửa hàng điện máy trong thị trấn, đang lặng lẽ lùi từng bước ra phía sân.
“Bố bảo cháu: ly h:ôn đi con, tách nợ ra, giữ lấy cái nhà bố mẹ cho. Nợ của nó thì để nó tự trả.” Giọng chị khàn đi. “Cháu nghe lời bố. Anh Khải ký đơn thuận tình, rồi sang Hàn Quốc làm thuê để trả nợ. Anh ấy xin cháu một điều: đừng nói với ai anh ấy mất vợ vì c:á đ:ộ. Anh ấy xấu hổ.”
“Còn dì Hai?” Bác Cả hỏi.
“Bố gọi dì Hai và anh Hưng tới nhà, buổi tối ngày 12 tháng 5. Bố bắt dì ký tờ giấy này. Bố không báo công an, vì dì là em gái ruột của bố, vì anh Hưng khi đó mới hai mươi sáu tuổi, vì tổ chức c:á đ:ộ mà ra tòa thì tương lai coi như hết.” Chị nhìn dì Hai. “Bố bảo cháu giữ tờ này như giữ cái bùa. Chỉ cần dì không nói bậy về cháu thì cháu đừng nhắc. Cháu giữ lời bố bảy năm. Hôm nay dì là người phá lời trước.”
Tôi đứng cạnh chị mà nghe tim mình thắt lại. Bảy năm. Bảy năm chị để cả họ gọi mình là đàn bà b:ỏ chồng, để hàng xóm đi ngang liếc xéo, chỉ vì một lời hứa với người cha đã khuất.
Dì Hai bất ngờ phá lên cười, tiếng cười khô khốc.
“Hay lắm. Kể hay lắm! Nhưng ai làm chứng? Anh Phúc đã ch:ết, tờ giấy này ai biết thật giả? Mày bảo tao cam kết, tao thấy mặt mày đâu mà cam kết!”
Chị Vy không trả lời ngay. Chị mở túi áo, lấy ra một chiếc điện thoại cũ, màn hình đã trầy xước, ốp lưng ố vàng.
“Cháu làm kế toán, dì biết tính cháu rồi. Cái gì quan trọng cháu cũng phải có hai bản.”
Chị bấm một cái. Một giọng đàn ông trầm vang lên từ chiếc loa rè rè, nghe quen đến mức tôi nổi da gà. Bố tôi.
“Hạnh, em nhắc lại cho thằng Hưng nghe từng điều. Anh không muốn nó nói là anh ép.”
Tiếng thở nặng. Tiếng ghế kéo. Rồi giọng dì Hai, nhỏ, run, không còn chút oang oang nào:
“Em xin anh. Chuyện thằng Hưng rủ thằng Khải là em biết. Em sẽ trả lại cho con Vy một trăm năm mươi triệu. Em sẽ không nói với ai nữa, anh ơi, em xin anh đừng đưa nó đi công an…”
Một giọng trai trẻ chen vào, lí nhí:
“Con xin lỗi bác.”
Chị Vy bấm dừng.
Cả nhà im phăng phắc. Dì Hai ngồi phịch xuống chiếc ghế gần nhất, hai tay ôm đầu gối. Ở cửa, anh Hưng cúi gằm mặt đến mức cằm chạm ngực.
Tôi quay sang chị, giọng nghẹn lại:
“Sao chị không nói với em? Em ở cạnh chị bảy năm.”
“Vì em còn đi làm, còn lấy chồng, còn phải sống trong cái họ này.” Chị cười, rất nhẹ. “Chị thì chịu quen rồi.”
Tiếng gậy gõ xuống nền gạch. Cộc. Cộc. Cộc.
Mẹ tôi đang cố đứng dậy. Tôi lao tới đỡ, nhưng bà gạt tay tôi ra, chống gậy, từng bước nặng nề đi về phía dì Hai. Cái miệng méo xệch của bà mấp máy, môi run lên từng đợt. Tôi chưa từng thấy mẹ cố nói gì khó nhọc như vậy kể từ ngày bà ngã.
“Hạnh… mày…” Bà ú ớ, hơi thở đứt quãng. “Mày… con… tao… không… b:ỏ… chồng…”
Mỗi chữ như được moi từ đáy giếng lên. Dì Hai ngẩng lên nhìn chị dâu, miệng há ra mà không nói được gì.
Tôi đứng chết lặng. Cái gậy đập xuống sáng nay, cái ánh mắt trợn trừng nhìn dì Hai, tiếng ú ớ cố nói điều gì mà không thành câu. Tôi cứ tưởng mẹ chỉ phẫn nộ vì thương chị. Hóa ra mẹ biết tất cả, từ đầu đến cuối.
“Mẹ biết?” Tôi quay sang chị.
“Bố nói với mẹ từ hôm đó.” Chị đỡ tay mẹ, giọng dịu hẳn. “Mẹ cũng giữ im bảy năm, mẹ à. Mẹ giỏi lắm.”
Mẹ nhìn chị, nước mắt chảy ròng ròng trên gương mặt lệch nửa bên. Bà vỗ vỗ lên tay chị, một cái, hai cái, rất chậm. Tôi chợt hiểu vì sao bao năm nay mẹ luôn chờ chị đi làm về mới chịu ăn cơm, vì sao bà cứ nhìn chị bằng ánh mắt đó. Không phải thương hại. Mà là có lỗi.
Bác Cả quay sang cửa ra vào. Giọng bác lạnh hẳn.
“Hưng, mày đứng lại. Mày định đi đâu?”
Anh Hưng khựng chân ngay ngưỡng cửa. Anh quay lại, mặt đỏ tía tai, tay vân vê vạt áo.
“Con… con ra xe lấy đồ.”
“Lấy đồ gì mà lấy lâu thế? Tao hỏi mày, mày có rủ thằng Khải không?”
Một khoảng im lặng thật dài.
“Dạ… có.”
“Có trả cho con Vy một trăm năm mươi triệu không?”
“Dạ… chưa. Con hẹn mẹ con trả sau, rồi bác Phúc… rồi chuyện cứ để đó.”
“Thằng Hưng!” Dì Hai gào lên, giọng vỡ ra. “Mày im đi! Mày muốn mẹ mày ra đường à?”
“Mẹ thôi đi.” Lần đầu tiên tôi thấy anh Hưng nói to với mẹ. “Mẹ nói bậy về chị Vy hôm nay, con đứng ở đây cũng thấy nhục. Con sai thì con nhận.”
Dì Hai nhìn con trai, rồi nhìn quanh. Không ai nhìn dì. Mấy bà cô từng gật gù hưởng ứng ban nãy giờ đều cúi xuống nhìn sàn. Có người vờ chỉnh lại nải chuối, có người vờ lau bàn. Cả cái họ đang quay lưng lại với dì cùng một lúc.
Bác Cả ngồi xuống, thở ra một hơi dài.
“Tôi nói một lần, mọi người nghe cho rõ. Hạnh, em xin lỗi cháu Vy, ngay trước bàn thờ anh Phúc. Hưng, mày viết lại giấy hẹn trả một trăm năm mươi triệu cho cháu Vy, có tôi làm chứng.”
“Dạ cháu không lấy tiền.”
Chị Vy lên tiếng. Tất cả quay sang nhìn chị.
“Cháu không cần tiền ạ. Cháu không đòi, bố cũng chưa từng đòi. Cháu chỉ cần cả họ nghe dì nói một câu.” Chị nhìn thẳng vào dì Hai. “Vy không b:ỏ chồng. Vy không dây dưa với ai. Dì nói đi.”
Dì Hai ngồi im rất lâu. Gương mặt đầy phấn son nhem nhuốc vì mồ hôi. Dì nhìn di ảnh anh trai mình, nhìn tờ giấy, nhìn chị dâu đang run run chống gậy. Rồi dì nuốt khan.
“Vy… dì xin lỗi.” Giọng dì khô khốc như bị ai bóp cổ. “Dì nói bậy. Cháu không dây dưa với ai. Cháu… không b:ỏ chồng.”
“Dì nói to hơn để cả họ nghe.” Tôi nói.
“Cháu Vy không dây dưa với ai! Cháu không b:ỏ chồng!” Dì gào lên, nước mắt rơi xuống cổ áo.
Chị Vy không nói gì. Chị cúi xuống, nhặt nén hương bị dì quăng xuống nền ban nãy. Nén hương đã gãy làm đôi, đầu còn tàn đỏ. Chị châm lại ngọn lửa từ cây nến bên cạnh, rồi đứng trước ảnh bố, cắm vào bát hương, hai tay chắp lại, cúi đầu rất thấp.
Khói bay lên mảnh mai. Ảnh bố nhìn xuống, vẫn hiền như mọi khi.
Bà cô nào đó nấc lên một tiếng. Rồi một người, hai người, họ lần lượt bước tới. Bà Năm hàng xóm bên cạnh, người từng quay ngoắt đi mỗi lần gặp chị, giờ nắm lấy tay chị.
“Vy à, bác xin lỗi con. Bác nghe người ta nói, bác tin, bác tránh con bảy năm. Bác có lỗi.”
“Dạ, bác đừng nói vậy.” Chị cười, mắt đỏ hoe. “Bác thắp cho bố cháu nén hương là được.”
Một chú trong họ cũng cúi đầu xin lỗi. Rồi người này đến người khác. Họ nói lí nhí, lúng túng, không ai dám nhìn thẳng vào mắt chị. Tôi đứng ở góc phòng, nhìn cảnh ấy mà không biết nên vui hay nên nghẹn. Bảy năm. Bảy năm người ta chỉ mất có mười phút để thấy mình sai.
Mẹ tôi ngồi lại xuống ghế, tay vẫn nắm chặt tay chị. Lần đầu tiên sau ba năm, tôi thấy nửa gương mặt còn cử động được của bà thả lỏng hẳn.
Khi cả nhà bắt đầu dọn mâm cúng, bác Cả đứng ra phân việc, giọng đã bớt nặng. Dì Hai vơ vội chiếc túi xách trên ghế, cúi gằm mặt đi về phía cổng. Anh Hưng đi theo sau, tay xách giúp mẹ cái túi.
Nhưng đến ngưỡng cửa, dì Hai quay phắt lại. Mắt dì đỏ ngầu, nhìn tôi chứ không nhìn chị Vy.
“Mày tưởng chị mày trong sạch lắm hả?” Dì hạ giọng, chỉ đủ để tôi và chị nghe. “Hỏi nó cái đêm mẹ mày nhập v:iện, nó gọi điện cho thằng nào ngoài hành lang? Tao đứng ngay sau cánh cửa cầu thang. Tao nghe hết. Anh yên tâm, em sẽ không nói với ai. Chị mày nói câu đó.”
Tim tôi như bị ai bóp chặt.
“Cái thằng ‘anh’ đó là ai, mày hỏi nó đi!” Dì Hai nhếch môi, nụ cười xấu xí. “Đàn bà đã ly h:ôn mà vẫn còn ngày ngày điện thoại cho nhau, sạch sẽ gì!”
Dì xoay người bước ra cổng. Tiếng dép lẹp xẹp xa dần.
Tôi quay sang nhìn chị. Chị Vy đứng yên, bàn tay vẫn đặt trên vai mẹ. Trên mặt chị không có sợ hãi, không có tức giận, chỉ có một vẻ mệt mỏi rất sâu, như người đã đoán trước khoảnh khắc này từ lâu.
“Chị.” Giọng tôi run. “Cái người đó… là ai?”
Chị im lặng một lúc rồi mới trả lời, rất khẽ:
“Là anh Khải.”
“Anh Khải? Chồng cũ của chị? Anh ấy… anh ấy đi Hàn Quốc bảy năm rồi mà?”
“Tối nay, chị kể hết cho em. Giờ để chị lo cho mẹ ăn đã.”
Tôi gật đầu, nhưng cả buổi trưa tôi không còn nuốt nổi miếng cơm nào. Mỗi lần nhìn chị đút từng thìa cháo cho mẹ, nhìn cái cách chị lặng lẽ thu dọn mâm bát cho cả họ, trong đầu tôi chỉ có một ý nghĩ: số tiền viện phí lớn hơn hẳn số chị có thể gom được. “Chị vay bạn.” Tôi đã tin chị. Ba năm trời.
Chiều muộn, họ hàng ra về hết. Căn nhà trở lại yên ắng, chỉ còn mùi hương trầm phảng phất và tiếng quạt trần xoay đều. Tôi ngồi rửa nốt chồng bát dưới bếp. Chị Vy đưa mẹ vào phòng nghỉ, ru bà ngủ rồi mới đi ra, ngồi xuống chiếc ghế nhựa đối diện tôi.
“Em hỏi đi.” Chị nói. “Chị không giấu nữa.”
Tôi vừa mở miệng thì điện thoại trên bàn rung lên. Màn hình của chị sáng, một tin nhắn hiện ra, chỉ có hai dòng ngắn ngủi.
Anh về tới rồi. Anh đang đứng ở cổng.
Tôi nhìn dòng chữ, rồi nhìn chị. Chị không giật mình. Chị chỉ đặt chiếc khăn lau xuống bàn, chậm rãi đứng dậy, vuốt lại mái tóc, như một người đã chờ đợi tiếng chuông này rất lâu.
Chị đi ra sân. Tôi chạy theo, bàn tay còn ướt nước rửa bát.
Chị kéo then cài. Cánh cổng sắt kêu kẹt một tiếng. Dưới ánh đèn vàng đầu ngõ, một người đàn ông gầy gò đứng đó, áo khoác sờn vai, tay xách chiếc vali cũ kỹ. Bảy năm, tôi vẫn nhận ra anh ngay.
Còn điều khiến tôi lạnh sống lưng không phải là anh Khải đang đứng đó. Mà là chị Vy hoàn toàn không ngạc nhiên.
Anh Khải đứng ngoài cổng, tay nắm quai vali đến trắng bệch cả đốt ngón. Anh gầy hơn trong ký ức của tôi rất nhiều, hai má hóp lại, tóc đã bạc ở thái dương. Anh không dám bước qua ngưỡng cửa.
“Em… anh về rồi.”
“Em biết.” Chị Vy đáp. “Tin nhắn của anh đến từ sáng. Từ lúc anh xuống sân bay.”
Tôi quay phắt sang chị.
“Chị biết anh ấy về hôm nay?”
“Biết từ ba tuần trước.” Mắt chị vẫn không rời người đàn ông ngoài cổng. “Trước lúc bố mất, bố dặn anh ấy: khi nào trả xong hết, đứng thẳng được lưng thì về thắp cho bố nén hương. Anh ấy xin về đúng ngày giỗ đầu.”
Tôi há miệng rồi lại khép. Cổ họng nghẹn một thứ gì vừa giống giận, vừa giống tủi. Cả cái nhà này, hóa ra ai cũng biết một chuyện, trừ tôi.
“Vào nhà đi anh.” Chị Vy nghiêng người nhường lối. “Mẹ đang ngủ. Anh thắp hương cho bố trước.”
Anh Khải đi qua sân như người bước trên băng mỏng. Vào gian thờ, anh đặt vali xuống, rửa tay thật lâu bên chậu nước đầu hè rồi mới cầm ba nén hương chị đưa. Tay anh run đến mức đầu hương gõ lách cách vào miệng bát.
Anh quỳ xuống trước di ảnh bố tôi.
“Bác Phúc, con về rồi.” Giọng anh vỡ ra. “Nợ con trả xong rồi bác ạ. Con không dám nói con xứng đáng. Nhưng con nhớ lời bác dặn, con về.”
Anh dập đầu ba lần, trán chạm xuống nền gạch lạnh. Vai anh run bần bật. Tôi quay đi, vì sợ mình sẽ khóc theo.
Đúng lúc ấy, tiếng gậy gõ cộc cộc vang lên từ phía buồng. Mẹ tôi đứng ở cửa phòng, một tay vịn khung cửa, tóc rối vì giấc ngủ chưa tròn. Bà nhìn chằm chằm vào tấm lưng đang quỳ, miệng mấp máy rất lâu.
“Khải…”
Anh Khải quay phắt lại. Từ ngày bà ngã, tôi chưa từng nghe mẹ gọi tên ai rõ ràng đến thế.
“Khải… con… về… rồi… à?”
“Dạ mẹ, con đây.” Anh bò tới, quỳ cạnh chân bà, nắm lấy bàn tay co quắp. “Con xin lỗi mẹ. Con đi lâu quá.”
Mẹ vỗ lên đầu anh, một cái, hai cái, giống hệt cách bà vỗ lên tay chị Vy hồi trưa. Nước mắt bà chảy xuống bên má lệch. Tôi hiểu ra. Suốt bảy năm, trong mắt mẹ, anh chưa bao giờ là người ngoài.
Tối đó, sau bữa cơm muộn, mẹ ngủ lại, ba chúng tôi ngồi quanh bàn bếp. Chị Vy rót trà. Ấm trà nghi ngút khói mà không ai đụng đến.
“Hai người nói đi.” Tôi lên tiếng trước. “Em không muốn nghe thêm nửa câu úp mở nào nữa.”
Chị Vy nhìn anh Khải. Anh gật đầu.
“Đêm mẹ đ:ột q:uỵ, bố gọi cho anh Khải.” Chị bắt đầu. “Bố nghĩ anh ấy có quyền biết. Anh ấy gọi lại cho chị ngay lúc chị đứng ngoài hành lang. Chị hoảng, không biết bấu víu vào đâu. Anh ấy hỏi v:iện ph:í cần bao nhiêu. Chị nói bác sĩ bảo phải mổ gấp, phải nằm hồi sức. Sáng hôm sau, trong tài khoản chị có thêm hai trăm triệu.”
Tôi nhớ tờ biên lai hôm ấy, con số lớn đến mức tôi tưởng chị vét sạch cả sổ tiết kiệm.
“Anh lấy đâu ra nhiều vậy?” Tôi hỏi.
“Nợ của anh trả xong từ năm thứ tư. Từ đó anh để dành hết.” Anh Khải nhìn xuống cốc trà. “Anh định ngày nào về sẽ đền cho em Vy và bố mẹ. Chưa kịp về thì mẹ đã ngã bệnh.”
“Vậy câu ‘anh yên tâm, em sẽ không nói với ai’ là sao?”
Chị Vy mím môi.
“Anh ấy xin chị đừng cho ai biết số tiền ấy là của anh. Anh bảo một thằng c:á đ:ộ làm tan nát nhà người ta, giờ gửi tiền về, họ hàng nhìn vào sẽ nói chị còn dựa dẫm chồng cũ, còn dây dưa. Anh đã làm khổ chị một lần, không muốn có lần thứ hai.” Chị cười chua chát. “Vậy mà vẫn có người nghĩ ra được.”
“Bố có biết không?”
“Bố biết hết. Bố chỉ dặn: Vy giữ kín giùm thằng Khải, đừng để mẹ con lo.”
Tôi ngồi im một lúc, rồi nhớ ra điều quan trọng nhất.
“Chị đã b:án cả căn nhà để lo cho mẹ. Vậy hai trăm triệu của anh Khải…”
“Chị trả lại.” Chị đáp ngay, như chuyện đương nhiên. “Ba năm nay, mỗi tháng sáu triệu. Anh ấy bảo không cần, chị vẫn chuyển. Chị làm kế toán, chị không quen nợ ai.”
“Còn chuyện hai người gọi điện cho nhau?”
Anh Khải đỏ mặt.
“Mỗi lần nhận được tiền xong, anh gọi hỏi mẹ hôm nay ăn được mấy thìa cháo, tập đi được mấy bước. Anh chỉ gọi để hỏi có thế thôi.”
Tôi nghĩ tới dì Hai, đứng sau cánh cửa cầu thang nghe lỏm được một câu, rồi tự viết cả bộ phim trong đầu. Cái miệng người ta đôi khi độc hơn dao.
“Em đã tin chị v:ay bạn suốt ba năm.” Giọng tôi run lên. “Chị hứa với anh Khải, hứa với bố, hứa với cả họ. Cái gì chị cũng giữ. Còn em? Em là em gái chị mà.”
Chị Vy im lặng. Rồi chị đưa tay qua bàn, nắm lấy tay tôi.
“Chị không giấu để lừa em. Chị giấu để em được bình yên.”
“Em không cần bình yên.” Tôi bật khóc. “Em cần có chị.”
Chị ôm tôi. Lần đầu tiên sau bảy năm, tôi thấy vai chị mềm hẳn ra, như người vừa đặt xuống một gánh nặng. Anh Khải ngồi đối diện, nhìn hai chị em tôi, hai bàn tay đan chặt trên đầu gối.
Chuông cổng reo lên khi đồng hồ vừa điểm chín giờ.
Tôi ra mở. Anh Hưng đứng đó, mồ hôi ướt đẫm cổ áo, tay ôm một chiếc phong bì dày. Sau lưng anh, dì Hai nấp trong bóng tối, một tay níu chặt vạt áo con trai.
“Em… em có chuyện muốn nói với chị Vy.” Anh Hưng nói, không dám nhìn thẳng vào mắt tôi.
Chưa kịp trả lời, dì Hai đã nhìn qua vai tôi, thấy bóng một người đàn ông đang ngồi trong bếp. Mặt dì sáng lên một thứ ánh sáng ác độc.
“Thấy chưa! Tao nói có sai đâu!” Dì gạt tay tôi, lao vào sân, giọng the thé. “Đàn ông ngồi trong nhà bố mày, ngay đêm giỗ! Cả họ ra đây mà xem này!”
“Dì Hai!” Tôi chặn lại.
Chị Vy đã đứng ở cửa bếp từ lúc nào. Anh Khải đứng cạnh chị. Anh không nấp sau lưng chị, mà bước lên một bước.
“Dì Hai. Cháu là Khải.”
Dì Hai khựng lại, mắt trợn lên.
“Dì nói chị Vy ng:oại t:ình. Người đàn ông dì thấy chính là cháu.” Giọng anh trầm, đều, không hề lớn. “Cháu ly h:ôn chị ấy vì cháu c:á đ:ộ. Vì anh Hưng rủ cháu. Vì dì biết mà vẫn im lặng. Bảy năm nay, người bị chỉ trỏ là chị Vy. Còn người đáng bị chỉ trỏ thì đang đứng ngay trong cái sân này.”
“Mày… mày…” Dì Hai cứng họng.
“Mẹ.” Anh Hưng lên tiếng, giọng khàn đặc. “Dừng lại đi mẹ. Con xin mẹ.”
“Mày biết gì mà xin!” Dì quay sang con. “Tao nói thế là vì ai?”
“Vì con.” Anh Hưng nhắm mắt lại. “Con biết hết. Con còn chơi thêm hai năm sau khi anh Khải bỏ. Con thua gần sạch vốn mở cửa hàng. Mẹ gánh cho con, mẹ sợ cả họ biết, nên mẹ để cả họ nhìn vào chị Vy.”
Sân nhà im lặng đến nghe rõ tiếng muỗi vo ve quanh bóng đèn.
Dì Hai ngồi xuống bậc thềm, lưng còng hẳn xuống. Tay dì đang níu vạt áo con trai, giờ buông ra.
“Tao sợ.” Dì nói, rất khẽ. “Nó là đứa con trai duy nhất của tao. Tao sợ cả họ chỉ vào nó. Người ta cứ bảo con Vy b:ỏ chồng thì tao thấy nhẹ lòng, vì miệng thiên hạ có chỗ để nói, không ai nói đến con tao. Tao biết là sai. Bảy năm, tao biết là sai.”
“Dì lấy chị cháu làm bình phong.” Tôi nói, nghẹn ngào, giận đến run người.
“Quyên.” Chị Vy khẽ gọi. Rồi chị bước ra giữa sân, đứng đối diện dì Hai.
“Dì Hai, hôm nay cháu đã bỏ qua một lần, vì nghĩ dì xin lỗi thật. Giờ dì nói thật còn nhiều hơn cháu mong đợi.” Giọng chị đều đều, không to, nhưng cả sân đều nghe. “Nhưng bảy năm là bảy năm. Cháu có hai điều. Một: ngày mai dì đi từng nhà trong xóm, những nhà dì từng nói bậy, rút lại từng câu. Hai: anh Hưng viết giấy hẹn trả một trăm năm mươi triệu, gửi vào sổ tiết kiệm đứng tên mẹ cháu. Không phải cho cháu. Cho mẹ.”
Chị ngừng một chút.
“Còn ngày giỗ bố, dì vẫn về thắp hương. Bố cháu chắc cũng muốn vậy. Đó là chuyện của anh em ruột, cháu không có quyền cấm.”
Dì Hai ngẩng lên. Gương mặt dì ướt đẫm, hết cả phấn son.
“Vy… dì…”
“Dạ, cháu nghe.”
“Dì làm.” Chỉ hai chữ, mà tôi thấy dì nói như người vừa bị rút hết hơi.
Anh Hưng bước tới, đưa chiếc phong bì cho chị.
“Ba chục triệu, em gom từ tối qua. Còn một trăm hai chục, em trả theo giấy.”
Chị không nhận.
“Anh đưa cho Quyên. Em ấy làm ngân hàng, mai em ấy mở sổ cho mẹ.”
Tôi cầm phong bì, thấy nó nặng hơn mức nó đáng, vì mỗi tờ tiền trong đó mang theo bảy năm lặng lẽ của chị tôi.
Dì Hai được con dìu ra cổng. Đến ngưỡng, anh Hưng quay lại nhìn anh Khải. Anh Khải bước tới, đứng đối diện anh.
“Tao không hận mày.” Anh Khải nói. “Nhưng tao cũng không quên. Mày đã kéo tao xuống, tao tự bò lên được, ấy là việc của tao. Còn việc của mày là sống cho ra người, đừng để thằng nào khác bị mày rủ rê nữa.”
“Em hiểu.” Anh Hưng cúi đầu thật thấp. “Em bỏ từ hai năm rồi, anh. Em không dám nói. Em xin anh một điều: cho em đứng trước bố chị Vy thắp một nén hương.”
Anh Khải nhìn anh rất lâu, rồi gật đầu. Anh Hưng đi vào gian thờ, quỳ xuống. Tôi đứng ngoài cửa nhìn người em họ từng cao giọng ban sáng giờ thu nhỏ lại trong khói hương, vai rung lên không thành tiếng.
Đêm đó, tôi và chị nằm trên chiếc giường đôi cũ, cái giường tuổi thơ của hai đứa. Mẹ ngủ ở phòng bên, tiếng thở đều đều. Anh Khải ngủ ở phòng khách, sau khi chị nhất quyết không cho anh ra ngoài khách sạn.
“Chị còn thương anh Khải không?” Tôi hỏi trong bóng tối.
Chị im một lúc lâu.
“Thương.” Chị đáp. “Nhưng thương không đủ. Phải tin lại. Mà tin thì phải làm từ từ, như cái cầu bắc từng tấm ván.”
“Chị định thế nào?”
“Chị không biết. Chị chỉ biết bảy năm nay, chị chưa một ngày thấy mình sai. Chị buông tay anh ấy không phải vì hết thương. Chị buông để hai đứa không cùng chìm.”
Tôi gật đầu trong bóng tối. Lần đầu tiên, tôi hiểu rằng người ta có thể thương nhau mà vẫn phải đứng xa nhau suốt bảy năm.
Sáng hôm sau, bác Cả đến sớm. Anh Hưng đã ngồi sẵn trên bộ ghế gỗ, trước mặt là tờ giấy viết tay, nét chữ run run.
“Ba mươi triệu trả ngay hôm nay. Một trăm hai mươi triệu còn lại, mỗi tháng năm triệu, trả trong hai mươi bốn tháng. Gửi vào sổ tiết kiệm đứng tên bà Lan, mẹ của cháu Vy.”
Bác Cả đọc từng dòng, đeo kính, rồi ký tên làm chứng, đặt chiếc bút xuống bàn rất khẽ. Bác quay sang anh Khải:
“Thằng Khải, bác nợ cháu một lời xin lỗi. Bảy năm nay bác cũng từng tin những điều người ta nói.”
“Bác đừng nói vậy.” Anh Khải cúi đầu. “Cháu đáng bị nói.”
“Đáng bị nói chuyện cũ.” Bác Cả đáp. “Không đáng bị nói chuyện mới.”
Chiều hôm ấy, tôi ngồi ở quầy giao dịch của chính ngân hàng mình, làm thủ tục mở sổ tiết kiệm cho mẹ. Chủ sổ: Nguyễn Thị Lan. Người gửi: Lê Quốc Hưng. Anh Hưng ký tên bằng đôi tay run, rồi đẩy tờ giấy lại cho tôi bằng cả hai tay, như đẩy một thứ gì vừa nặng vừa nhẹ. Hai mươi bốn tháng sau, anh trả đúng từng ngày, không trễ một lần nào.
Còn sáng hôm đó, tôi nhìn thấy cảnh mà chắc cả đời không quên.
Dì Hai mặc chiếc áo bà ba màu nâu, đi dọc con ngõ, dừng trước từng cánh cổng sắt. Dì gõ cửa nhà bà Năm trước tiên. Cánh cửa hé mở.
“Chị Năm, những lời tôi nói về con Vy là bịa hết. Tôi xin lỗi chị. Nhờ chị nói lại với bà con.”
Bà Năm im lặng nhìn dì, rồi khẽ gật đầu. Dì đi tiếp. Nhà này mở cửa, nhà kia đóng. Có nhà người ta đứng khoanh tay nghe dì nói hết rồi quay lưng. Có nhà người ta chỉ đáp: “Chuyện đó đáng ra chị phải nói từ bảy năm trước.” Đến nhà thứ mười hai, tôi thấy chân dì loạng choạng, phải vịn vào cột điện đầu ngõ. Nhưng dì không bỏ cuộc. Buổi trưa, cả xóm đã biết hết.
Từ hôm đó, khi chị Vy xách làn đi chợ, mấy bà bán rau không còn nhìn xéo nữa. Có bà gọi to: “Cô Vy! Rau muống hôm nay tươi, lấy một mớ về nấu canh cho mẹ nè!” Chị cười, gật đầu, trả tiền đủ, lúc quay đi thì lau vội khóe mắt.
Chiều ngày thứ ba, anh Khải đặt một cuốn sổ tiết kiệm xuống bàn trước mặt chị. Tôi ngó qua vai chị, nhận ra ngay dấu ngân hàng. Tên chủ sổ: Lê Thị Vy. Số dư: năm trăm triệu.
“Hai trăm mười sáu triệu là tiền em chuyển cho anh ba năm nay. Anh chưa tiêu một đồng nào.” Anh nói. “Hai trăm tám mươi tư triệu còn lại là tiền anh dành dụm. Em cầm lấy, mua lại một căn nhà nhỏ. Nhà của em thì phải là nhà của em.”
“Tiền của em thì em nhận. Phần của anh em không nhận.” Chị đẩy cuốn sổ lại.
“Anh không cho. Anh biết em sẽ không nhận quà. Anh cho em mượn.”
Chị Vy nhìn anh rất lâu. Khóe môi chị khẽ giật.
“Mượn thì phải có giấy.”
“Em viết đi.”
Chị rút một tờ giấy kẻ ô li từ cuốn sổ ghi chép, viết từng dòng ngay ngắn: số tiền, ngày vay, lãi suất theo ngân hàng, kỳ hạn năm năm, chữ ký. Anh Khải cầm bút ký phía dưới, ghi thêm một dòng bằng nét chữ nghiêng nghiêng: “Bên cho vay tự nguyện không lấy lãi.”
“Anh gạch dòng này đi.” Chị nói.
“Anh không gạch.”
“Vậy em gạch.”
“Em gạch, anh ký lại.”
Tôi ngồi đó nhìn hai người, suýt bật cười giữa lúc mắt cay xè. Bảy năm trôi qua, một người vẫn cố cho, một người vẫn đòi ghi sổ.
Anh Khải thuê phòng trọ nhà bà Năm, ở đầu ngõ. Bà Năm nhận tiền cọc, nhìn anh một lượt từ đầu tới chân rồi nói: “Tôi cho cậu thuê vì cô Vy. Nhưng nếu cậu để cô ấy khóc thêm lần nào, cậu dọn đi ngay.” Anh gật đầu, đỏ cả tai.
Mỗi sáng anh ghé nhà tôi, đưa mẹ đi tập. Anh học cách đỡ bà bước từng bước, cách xoa bóp bàn tay co cứng, cách nhắc bà nhai chậm. Mẹ không nói được nhiều, nhưng tiến bộ nhanh hơn bất cứ ai tưởng. Có hôm bà tự nhấc được cả cánh tay bên yếu, giơ lên chạm vào má anh, cười méo xệch. Anh Khải quay đi, giả vờ ho.
Chị Vy mua một căn nhà nhỏ trong ngõ, cách nhà tôi chừng hai trăm mét. Chị vẫn ở lại chăm mẹ, chỉ để một góc làm chỗ ngủ riêng khi cần. Chị không vội. Anh Khải cũng không vội. Hai người đi bên nhau trên con ngõ nhỏ mỗi chiều, cách nhau một sải tay, không ai nói chuyện cũ.
Tôi từng hỏi chị khi nào thì anh Khải được vào nhà ở hẳn. Chị nhìn xa xăm:
“Khi nào chị thấy mình không còn đếm.”
“Đếm gì chị?”
“Đếm xem anh ấy có còn về trễ không.”
Tôi không hỏi thêm.
Một năm sau, ngày giỗ thứ hai của bố, cả họ về đông đủ như mọi năm. Dì Hai đến từ sáng sớm, tay xách nải chuối, mặt cúi thấp, không dám bước vào gian thờ. Chị Vy ra tận cổng đón, đỡ lấy nải chuối, nói bình thản:
“Dì vào thắp hương cho bố.”
Dì Hai đứng sững một lúc rồi bước vào. Dì thắp ba nén hương, đứng rất lâu trước di ảnh anh trai, lẩm nhẩm gì đó mà không ai nghe được. Khi quay ra, mắt dì đỏ hoe, nhưng lần này dì nhìn thẳng vào chị Vy, không cúi gằm nữa. Chị gật đầu với dì, rất nhẹ.
Bác Cả ngồi ở ghế gần cửa sổ, vẫn ít nói như mọi năm. Bà Năm đến sớm, phụ chị rửa rau. Anh Hưng đứng ở góc sân phụ bưng mâm, im lặng, siêng năng, không ai bảo mà anh làm. Cuối tháng đó, sổ tiết kiệm của mẹ nhận thêm khoản thứ mười hai.
Đến giờ thắp hương, mẹ tôi tự chống gậy bước ra gian thờ. Bà đứng cạnh chị Vy, bên kia là anh Khải, tay còn lại đặt lên vai tôi. Bà nhìn di ảnh bố một lúc lâu, rồi nói bằng cái giọng đứt quãng nhưng rõ từng chữ, đủ để cả nhà nghe:
“Ông… ơi… các… con… đủ… cả… rồi.”
Không ai nói gì. Khói hương bay lên mảnh mai, và trong khung ảnh, bố tôi vẫn hiền như mọi khi.
Cuối năm ấy, chị Vy và anh Khải đi đăng ký lại. Không đám cưới linh đình, chỉ một mâm cơm nhỏ có đủ họ hàng hai bên, bác Cả ngồi đầu bàn, dì Hai ngồi cuối, ai cũng lặng lẽ nâng ly. Bà Năm khóc to nhất.
Có người trong họ hỏi tôi, chuyện chị Vy ngày trước, giờ nghĩ lại thấy thế nào. Tôi chỉ đáp rằng chị tôi chưa bao giờ b:ỏ chồng. Chị chỉ buông tay để cả hai không cùng chìm, rồi đứng đợi người kia tự bơi lên bờ.
-HẾT-